📖 ĐỘNG NĂNG PHÂN TỬ:
• Các phân tử chuyển động nhiệt nên chúng có động năng.
• Động năng phân tử phụ thuộc vào tốc độ chuyển động của phân tử.
📖 THẾ NĂNG TƯƠNG TÁC PHÂN TỬ:
• Các phân tử tương tác với nhau nên chúng có thế năng.
• Thế năng phân tử phụ thuộc vào khoảng cách giữa các phân tử, tức là phụ thuộc vào thể tích của bình chứa.
📖 NỘI NĂNG:
• Nội năng bao gồm tổng động năng chuyển động nhiệt của các phân tử cấu tạo nên hệ và thế năng tương tác giữa các phân tử đó.
• Năng lượng bên trong, chỉ phụ thuộc vào trạng thái của hệ.
• Nội năng được kí hiệu bằng chữ U và có đơn vị là Joule (J).
📖 ĐỘ BIẾN THIÊN NỘI NĂNG là phần nội năng tăng lên hay mất đi trong một quá trình.
|
Công thức tính độ biến thiên nội năng
ΔU = U2 − U1
|
U1 là nội năng lúc đầu của vật. U2 là nội năng lúc sau của vật. ΔU là độ biến thiên nội năng của vật. |
| THỰC HIỆN CÔNG | TRUYỀN NHIỆT | |
|---|---|---|
| VÍ DỤ 1 |
✎ Dùng tay ấn mạnh và nhanh piston của một xi lanh chứa khí.
✎ Nén piston xuống để giảm thể tích → giảm khoảng cách giữa các phân tử → nội năng tăng → thực hiện công, dẫn đến nội năng thay đổi.
|
✎ Làm nóng khối khí bên trong ống nghiệm bằng cách hơ ống nghiệm trên ngọn lửa đèn cồn → nội năng tăng → truyền nhiệt, dẫn đến nội năng thay đổi.
 |
| VÍ DỤ 2 |
✎ Dùng tay chà sát một miếng kim loại lên sàn nhà, miếng kim loại nóng dần lên, nội năng của miếng kim loại tăng.
✎ Khi chà sát → nhiệt độ của các phân tử tăng dần lên → nội năng tăng → thực hiện công, dẫn đến nội năng thay đổi.
|
Trong quá trình luyện thép, phôi thép được nung đến nóng chảy rồi được đổ vào khuôn để tạo thành các thanh thép. Sau đó các thanh thép được đưa ra khỏi khuôn và đặt lên các giá đỡ để chúng nguội dần. Trong quá trình luyện thép, nội năng của thanh thép tăng rồi sau đó giảm dần.
 |
| CHUYỂN HOÁ NĂNG LƯỢNG |
✎ Là quá trình cơ năng chuyển hóa sang nội năng. ✎ Công A là số đo độ biến thiên nội năng ΔU trong quá trình thực hiện công.
ΔU = A
|
✎ Trong quá trình truyền nhiệt KHÔNG CÓ sự chuyển hoá năng lượng từ dạng này sang dạng khác, chỉ có sự TRUYỀN TRỰC TIẾP NỘI NĂNG từ vật này sang vật khác. ✎ Nhiệt lượng Q là số đo độ biến thiên nội năng ΔU trong quá trình truyền nhiệt.
ΔU = Q
✎ Quá trình truyền nhiệt sẽ dừng lại khi nhiệt độ của chúng bằng nhau.
|